Шапран Сяргей

%d1%88%d0%b0%d1%84%d1%80%d0%b0%d0%bd

З кнігі "Інтэрв'ю, якіх не было" 
  1. Выбар у прафесіі: “чэсны” – “нячэсны”. Ці пралічвалі Вы, чым гэты выбар павернецца для Вас?
  2. Ці былі моманты слабасці, шкадавання? Ці з’яўляліся думкі вярнуцца ці далучыцца да шэрагаў “чэсных”?
  3. Стаўленне блізкіх людзей да Вашага выбару?
  4. Месца і дата народзінаў. Першыя ўспаміны. Кім Вы хацелі стаць у дзяцінстве?
  5. Чаму менавіта журналістыка?
  6. Ваш шлях у прафесію?
  7. Кім і дзе працуеце зараз?”

Друкуецца з 1984 года. Быў уласным карэспандэнтам у Беларусі латвійскіх газет “Советская молодежь”, “Суббота”, “Час”, карэспандэнтам агенцтва БелаПАН, аглядальнікам газет “Знамя юности”, “Имя”, “Белорусская деловая газета”. Сябра Беларускага ПЭН-цэнтра. Сябра рэдакцыйнай калегіі Поўнага збору твораў В.Быкава ў 14-ці тамах. Укладальнік кніг: “Дажыць да зялёнай травы… Ліставанне і аўтографы Васіля Быкава і Рыгора Барадуліна (1960—2003)”, “Паслаў бы табе душу… Ліставанне Рыгора Барадуліна з мамай (1954—1971)”. Аўтар кнігі “Васіль Быкаў. Гісторыя жыцця ў дакументах, публікацыях, успамінах, лістах”.

Дыплом Саюза тэатральных дзеячаў “За яскравае і праўдзівае адлюстраванне тэатральнагу працэсу і праблем тэатра на старонках незалежных СМІ” (2000). Прэмія “Bobrov Music Awards 2007” “За ўнёсак у развіццё беларускай рок-музыкі”.

1      

Усур’ёз ніколі не далучаў сябе да “нячэсных” журналістаў і, канешне, ніколі не пралічваў, чым тая праца можа для мяне павярнуцца. Я наогул нічога ў жыцці не пралічваю — проста раблю тое, што самому цікава, і што лічу патрэбным.

2

Шкадавання не было, як і думак “вярнуцца” — хоць бы таму, што, уласна кажучы, і “вяртацца” няма куды, бо ўвесь час працаваў толькі ў тых выданнях, пра якія і сёння нясорамна казаць.

3

Без падтрымкі маёй жонкі Наташы мне прыйшлося б у жыцці значна цяжэй.

4

1968-ты, Рыга (тады яшчэ Латвійская ССР).

Першыя ўспаміны — сон (“сон-трава”, калі па-руску), які знайшлі разам з бабуляй у лесе Бікерніеку (гэта на ўскрайку Рыгі). Мне было гады чатыры.

У першым класе хацеў стаць археолагам. Пасля заканчэння школы думаў паступіць ва Усерасійскі дзяржаўны інстытут кінематаграфіі на кінааператара, хацеў здымаць кіно, але трэба было ўмець фатаграфаваць, а я тады яшчэ не ўмеў.

5

Так само сабой атрымалася. Па-першае, яшчэ ў школе крэмзаў нейкія гумарыстычныя апавяданні. Па-другое, не надта цікава было вучыцца на філфаку, а тут магчымасць сустракацца і гутарыць з Віктарам Цоем, Юрам Шаўчуком, Барысам Грабеншчыковым альбо, скажам, з Васілём Быкавым, Святланай Алексіевіч, Булатам Акуджавам (з гадамі зразумеў, што недарэмна ў школе больш падабалася пісаць пераказы, чым сачыненні — мне заўсёды было цікавей падаваць у газеце не свае, а чужыя думкі). А з іншага боку, гарбачоўская перабудова, з’яўленне Беларускага народнага фронту, па тэлебачанні ідзе праграма “Взгляд”, за газетамі ў кіёскі чэргі… Было цікава не проста назіраць, а нейкім чынам удзельнічаць у бурлівым жыцці. Гэта быў час, калі думалася, што яно, гэтае жыццё, незваротна змяняецца да лепшага, што доля бацькоў абміне наша пакаленне … Канешне, наіўныя тыя думкі сёння можна патлумачыць маладосцю і жыццёвай нявопытнасцю.

6

Усё пачалося з “Советской молодёжи”, у якой у СССР быў амаль мільённы тыраж (у Беларусі рыжскую газету выпісвалі, здаецца, дваццаць тысяч чалавек). Журналістыцы вучыўся на хаду (на журфак не прынялі, хоць тройчы спрабаваў перавесціся туды з філфака, але тое і добра — лічу, што журналістам, як і пісьменнікам, трэба нарадзіцца, а не вучыцца “на яго”). “Советскую молодёжь” рабілі сапраўдныя прафесіяналы і да таго ж добрыя людзі. Гэта газета і была маім першым і галоўным універсітэтам. Трошкі пазней была “Знамёнка”, але тая, старая. Аб ёй таксама засталіся добрыя ўспаміны — пакуль прэзідэнт яшчэ на пачатку свайго “царавання” не змяніў рэдактара, пасля чаго прыйшлося сысці ў нікуды, “па ўласным жаданні”. Затым былі іншыя рыжскія газеты (якія рабілі, дарэчы, выхадцы з “Советской молодёжи”) і, канешне, беларускія: штотыднёвік “Имя” і “Белорусская деловая газета” — нягледзячы на шматлікія цяжкасці добрая школа, добрыя выданні, якія рабілі зноў-такі добрыя людзі. Пакуль газеты гэтыя не прыдушылі — улада і неспрыяльны для праўды час.

7

Жыццё і творасць Васіля Быкава і Рыгора Барадуліна — вось што найбольш цікавіць апошнім часам.